3000 yıllık denge bozulur

Cemal Saydam:

cemal-saydam

 

 

 

 

 


Uzmanlar uyarıyor: ‘Doğal olarak oluşmuş bir sistemi öyle yapay müdahaleler yaparsanız, ne olacağını kestiremezsiniz. ‘

Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cemal Saydam, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı kamuoyunda ‘Çılgın Proje’ olarak adlandırılan ‘Kanal İstanbul Projesi’ne ilişkin olarak, ‘Doğal olarak oluşmuş bir sistemi öyle yapay müdahaleler yaparsanız, ne olacağını kestiremezsiniz. Boğazlardaki su rejimini değiştirirseniz, İstanbul’un kanalizasyon deşarj sistemini mahvedebilirsiniz. İstanbul’un kanalizasyonu boğazın altına veriliyor ve bu su Karadeniz’e gidiyor’ dedi.

Karadeniz’den boğazları geçerek Akdeniz’e ulaşan suyun karşıtının tuz dengesini sağlamak için, Akdeniz suyunun da boğazın altından Karadeniz’e ulaştığını anlatan Saydam, ‘Bu denge, 3 bin yıllık bir denge, yani çok yeni’ diye konuştu.

Projenin, Marmara’nın yüzey akıntılarına ne yapıp yapmayacağına ilişkin kesin bir şey söylemenin mümkün olmadığını belirten Saydam, ‘Doğal olarak oluşmuş bir sistemi öyle yapay müdahaleler yaparsanız, ne olacağını kestiremezsiniz’ şeklinde konuştu

Projenin çok detaylı olarak incelenmesi gerektiğini vurgulayan Saydam, şu görüşleri ifade etti:’Ancak ilk olarak söyleyebileceğimiz bir şey var. Doğanın düzeni ile yapay şekilde oynadığınız zaman geri dönüşü olmayan iyi ya da kötü değişimler oluyor. Boğazlardaki su rejimini değiştirirseniz, İstanbul’un kanalizasyon deşarj sistemini mahvedebilirsiniz boyutuna kadar gidebilir olay. İstanbul’un kanalizasyonu boğazın altına veriliyor ve bu su Karadeniz’e gidiyor. Bu sistem 1990’ların başında çalışmaya başladı. Onun öncesinde 5-6 yıl biz bilim adamları olarak bunun araştırmasını yaptık.

Bunun için bu şehir çok yatırım yaptı. Senelerce araştırma yapıldı bunun için. Ben boğazın altını dört defa kırmızıya boyayan ekibin başıydım. Sistemi biliyorduk. Ama siz bu dengeler üzerine kurulmuş Marmara Denizi’ne tek taraflı bir suyla girerseniz, o da derinliği çok önemli yani 25 metre olduğu zaman mutlak Karadeniz suyu gelir.

Akdeniz suyu oradan geçemez. Çünkü Marmara’daki tabakalaşma 25 metre. Keşke 50 metre olsa, ikinci boğazı orada yaratır gibi olacak.’Daha açık bir ifadeyle Karadeniz Marmara’ya bir musluktan boşalıyordu, şimdi ikinci musluğu açarsanız Karadeniz’deki su dengesini değiştirirseniz, ne olacağı kestirilemez’ diyen Saydam, Marmara Denizi’nin yapısının dünyada tek olduğunu vurgulayarak, ‘Dünyada böyle bir deniz yok. Bu nedenle burada hassas dengeler var. Oynadığınız zaman Marmara’da ne olacağını kestiremezsiniz, balık olsun, üst akıntısı olsun, su rejimi olsun. Marmara’nın su bütçesi ile oynamaya başlarsanız sistemin nasıl cevap vereceğini hiç kestiremezsiniz’ dedi.